Dhe

From Chi an Yeth
Jump to: navigation, search

Unlike English, 'to' must be repeated after 'and':

  • Adam saf yn-ban yn clor | ha treyl the gyk ha the woys | preder my theth whul a dor | haval theym an pen then troys
    Adam, sav yn-bann yn klor | ha treyl dhe gig ha dhe woos | Preder my dhe'th wul a dhor | haval dhymm a'n penn dhe'n troos
    Adam, stand up in glory, | And turn to flesh and blood; | Consider that I have made thee from earth, | Like me from head to foot. (OM65-68)

bos dhe 'to be (sth) for (sb)':

  • ha margh yw best hep parow | the vap den rag ymweres
    ha margh yw best heb parow | dhe vab-den rag omweres
    And horse, it is a beast without equal | For the son of man to help himself (OM124-5)

dos dhe 'come at':

  • y a thue theth worhemmyn
    I a dheu dhe'th worhemmyn
    They will come at thy command (OM121)

gul dhe 'make for (sb)':

  • Scon a onan ath asow | my a wra thyso parow | pup vr ol rag the weres
    Skon a onan a'th asow | my a wra dhiso parow | pub eur oll rag dha weres
    Forthwith from one of thy ribs | I make for thee an equal | Every hour to help thee (OM99-101)

kemeres dhe 'take (sb) for/as':

  • ry hanow thethy hy gvra | theth par rak hy hymmeres
    Ri hanow dhedhi hi gwra | dhe'th par rag hy hemmeres
    Do thou give a name to her | To take her for thy equal (OM103-4)

krysi dhe 'believe':

  • A venen ass os goky | na gresyth thum lauarow
    A venyn, ass os gocki | na grysydh dhe'm lavarow
    O woman, thou art a fool | That thou believest not my words (OM173-4)
  • thy falsury y cresys
    Dh'y falsuri y krysis
    Her falsehood I believed (OM287)

leverel dhe 'tell':

  • rag thys ny lauaraf gow
    rag dhis ny lavarav gow
    For I do not tell thee a lie (OM180)

difen dhe 'prohibit':

  • wose my thys thy thefen
    wosa my dhis dh'y dhifen
    After I had forbidden it to thee? (OM280)

Attestations

dhymm

  • ha ȝymo dus nes 'and come closer to me' (CF4)
  • kenes mos ȝymmo ymmyug (CF25)
  • ynmeth pedyr ȝym na as / troys na leyff vo golhys (PA46)

dhis

  • ha ȝys y rof mowes (CF6)
  • sconya ȝys ny vek (CF11)
  • ȝys ȝe synsychy (CF14)
  • mar aȝ herg ȝys gul nep tra (CF31)
  • lauar ȝesy byȝ ny venna (CF32) (dhe sy)
  • ȝys dregyn ny wra (CF39)
  • Kyn na goff den skentyll pur / par del won lauaraff ȝys (PA8)
  • Mars sos mab du leun a ras / an veyn ma gura bara ȝis (PA11)
  • ȝe thu ny goth thys temptye / yn neb ehan a seruys / lemmyn prest y honore (PA15)
  • yn pub gwythres ycoth thys / gorȝye ȝe ȝu hay hanow (PA17)
  • besy yw ȝyȝ bos vuell / ha seruabyll yth seruys / manno allo an tebell / ogas ȝys bonas trylys (PA19)
  • y vos prest worth ȝe vetye / ȝe veth ȝys ha belyny (PA20)
  • rag comfort yw henna ȝys (PA22)
  • taw pedyr te ny woȝas / yn meth crist pan dra raf ȝys / mar nyth wolhaff dre ow gras / yn nef ny veȝyth tregis (PA46)
  • yn meth crist yn nos haneth / kyns ys boys colyek clewys / pedyr te am nagh tergweth / bythqueth arluth na vef ȝys (PA49)

dhodho

  • lauar ȝoȝo gwra mar mennyȝ (CF33)
  • oll y voth a ve clewys / ha kemmys a theseryas / ȝoȝo eff a ve grontis (PA9)
  • ha ȝoȝo y tysqueȝas / cals meyn hay leuerys (PA11)
  • ihesus crist par del vynnas / ȝoȝo ef a worthebys (PA11)
  • ha ȝoȝo y tysquethas / owr hag arghans gwels ha gweth (PA16)
  • ha gevys may fe ȝoȝo / kyffrys y begh hay fyltye (PA23)
  • hag a woȝaffo yn whar / ȝoȝo kymmys vs ordnys / bo clevas bo peth kescar / po dre breson presonys (PA24)
  • Mas lemmyn rys yv porris / batayles kyns ys coske / an geffo pows as gwyrȝyns / ha ȝoȝo pernas cleȝe (PA51)

dhedhi

  • Pan eȝons oll ȝe wary / ancombrys y rebea / pema yn meth crist ȝyȝy / neb a vyn ȝe guhuȝa (PA34)

dhyn

  • Du sur dre virtu an tas / ȝynny a ȝyttyas gweras (PA3)
  • tergweyth y fe convyctijs / evn yw ȝyn y voleythy (PA18)
  • Del yw scrifys prest yma / adro ȝynny ganso try / mara kyll ȝe worth an da / ȝe weȝyll drok agan dry (PA21)
  • rag an lahys ȝynny es / a vyn y dampnye porres / ym meȝens y forth nyn ges / may hallo bos deflam guris (PA32)
  • sur yma dew ȝyn parys / y a leueris whare / hen yw lour na moy ny rys / du a leueris arte (PA51)

dhywgh

  • Re wronte ȝeugh gras ha whans (PA1)
  • Eff a leveris ȝeȝe / pyth a vynnough why ȝe ry / ha me a ra ȝeugh spedye / ow cafos crist yredy (PA39)
  • In meth crist a ban rug ȝeugh / ternoth fernoth ow holye / daver vyth wy ny ȝecsyugh / ȝe worre trevyth ynne (PA50)

dhedha

  • An dus vas a ȝeserya / ȝeȝe gulas nef o kyllys (PA4)
  • Del yrghys ihesus ȝeȝe / y a rug a ȝesympys / ol y voth ef del vynne (PA28)
  • wy a gyff bohosogyon / pub er warnough ow carme / pan vynnough agis honon / wy a yll gull da ȝeȝe (PA37)
  • Eff a leveris ȝeȝe / pyth a vynnough why ȝe ry / ha me a ra ȝeugh spedye / ow cafos crist yredy (PA39)

dhe

  • kymmerr y ȝoȝ wrek (CF10)
  • ȝys ȝe synsychy (CF14)
  • an barȝ ma ȝe pons tamar (CF20)
  • ha gassy ȝe gafus hy boȝ (CF24)
  • in vrna yȝ sens ȝe ves meystres (CF35)
  • Re wronte ȝeugh gras ha whans / ȝe wolsowas y basconn (PA1)
  • Ha ȝymmo gras ha skyans / the ȝerevas par lauarow (PA1)
  • may fo ȝe thu ȝe worthyans / ha sylwans ȝen enevow (PA1)
  • Ihesu crist mur gerense / ȝe vab den a ȝysweȝas (PA5)
  • an vghelder may ȝese / ȝen bys pan deyskynnas (PA5)
  • an ioull ȝe adam kewsys / an aval te kemer tam / a vell du y fethyth gurys (PA6)
  • War lyrgh mab den ȝe begha (PA7)
  • reson prag y fe prynnys / yw ihesus crist ȝe ord(na) / yn neff y vonas tregys (PA7)
  • rag henna ȝe bob dyȝgthtya / forth a rug the vos sylwys (PA7)
  • eff o crist a theth dhen leur / mab du ha den yw kyffris (PA8)
  • I vam pan yn drehevys / hay vos deueȝis ȝe oys (PA10)
  • war penakyll yn goras / dyantell ȝe eseȝa (PA13)
  • An ioul ȝe grist a gewsys / yn delma rag y demptya (PA14)
  • rag own yw ȝom desevys / ȝe droys worth meyn ȝe dochye (PA14)
  • mar sos mab du a vur brys / dijskyn ha ȝen dor ke (PA14)
  • Ha whath an Ioul a dewlys / towll ken maner mar calle / dre neb forth a govaytis / guȝyll ȝy gowsys tryle (PA15)
  • Ke ȝe ves omscumvnys / ȝe ȝyveyth yn tewolgow (PA17)
  • An ioul a trylyas sperys / hag eth ȝy tyller tythy (PA18)
  • ȝe ihesu may fons parys / ȝy gomfortye yredy / an neff y fe danvenys / ȝe worth an tas eleth dy (PA18)
  • y vos prest worth ȝe vetye / ȝe veth ȝys ha belyny (PA20)
  • pan omsettyas ȝe demptye / guȝyll pegh neb na ylly (PA20)
  • Del yw scrifys prest yma / adro ȝynny ganso try / mara kyll ȝe worth an da / ȝe weȝyll drok agan dry (PA21)
  • han virtu an pregoth o / mab den ȝe ase peghe (PA23)
  • degis na ve ȝe worto / gulas nef (h)a roys ȝe gen re (PA23)
  • ol en da han drok kepar / ȝe ihesu beȝens grassys (PA24)
  • y wreg ȝe re a neȝe / mos ȝen dre ha degylmy / an asen ha dry ganse (PA27)
  • ha leuerell yredy / mar teffa tus ha gweȝe / bos ȝe ȝu ȝe wull gynsy (PA27)
  • rag morogeth a vynne / ȝen Cyte ȝe vos gorthijs (PA28)
  • En gusyl o may fe dris / ȝe rag crist pehadur(es) / ol ȝy voth may rollo bres / a neȝy del ve ȝe gres (PA32)
  • Then tyller crist re dethye / han eȝewon o dygnas / I ȝesa an venyn ganse / paris ens ȝy huhuȝas (PA33)
  • Pan eȝons oll ȝe wary / ancombrys y rebea / pema yn meth crist ȝyȝy / neb a vyn ȝe guhuȝa (PA34)
  • trehans dynar a vone / en box oll beȝens gwerthys / a vos den rag y ranne / the vohosogyon yn bys (PA36)
  • eff (o) harlot tebel was / woteweth lader vye / ȝen eȝewon y ponyas / crist y arluth rag gwerȝe (PA38)
  • Eff a leveris ȝeȝe / pyth a vynnough why ȝe ry / ha me a ra ȝeugh spedye / ow cafos crist yredy (PA39)
  • Dew ȝen crist a ȝanvonas / ȝe berna boys ha dewas / an keth rena a spedyas / han soper a ve paris (PA42)
  • ha ihesus a worȝebys / am scudel dybbry a wra / gwef vyth pan veva genys / a dor y vam ȝen bysma (PA43)
  • Henna pedyr a sconyas / ihesus ȝe wolhy y dreys (PA46)
  • Ihesus crist leun a bete / a leueris ȝen dowȝek / wy yv glan a bup fylte / mas nyn iough ol da na whek (PA47)
  • In delma crist pan wresse / ȝe iudas y leueris / te ke yn vn fystene / ȝe voth may fo colenwys (PA48)
  • In meth crist a ban rug ȝeugh / ternoth fernoth ow holye / daver vyth wy ny ȝecsyugh / ȝe worre trevyth ynne (PA50)
  • Mab marya leun a ras / ȝen meneth olyff y ȝeth / hay ȝyscyplys an sewyas (PA52)
  • ȝe worte vn lam beghan / y ȝeth pesy may halle / ȝy ȝas yn weth vgy a van / hag ef rag own ow crenne (PA53)
  • Mab marya mur a beyn | a woȝevy yn vrna | rag ef a woȝya yn feyn | han kyg ny vynna henna | mes y ȝenȝys o mar feyn | pub vr an trylya ȝeȝa | may ȝeth war ben y ȝewleyn | ha pesy yn ketelma
    Mab Maria meur a bayn | a wodhevi y'n eur na, | rag ev a wodhya yn fayn, | ha'n kig ny vynna henna, | mes y dhenses o mar fayn | pub eur a'n treylya dhedha, | mayth eth war benn y dhewlin | ha pesi yn kettellma:
    Mary's Son was suffering much pain at that time for he was perfectly aware (of his fate) and the flesh did not want that, but his manhood which was so perfect turned him all the time to these things, so that he went down on his knees and prayed thus: (PA54)